Po krótkim dla Polski okresie spowolnienia gospodarczego w 2009 roku okazuje się, że pomimo rosnących inwestycji w obszar personalny w 2010 roku, polskie firmy zanotowały znaczną poprawę efektywności i zwrotu z tych nakładów. Jak wynika z raportu PwC „Saratoga HC Benchmarking”, w 2010 roku przedsiębiorstwa w Polsce po pierwszej fazie spowolnienia gospodarczego zanotowały ogólnie znaczną poprawę zwrotu z inwestycji w pracowników. Z każdej złotówki zainwestowanej w pracownika jego pracodawca otrzymał z powrotem przeciętnie ok.1,72 zł (podobnie jak w 2008 r.), w stosunku do 1,56 zł w 2009 r.

Jacek Nowacki, menedżer w zespole HR Consulting w PwC, podkreślił:Zwrot w inwestycji w pracownika na poziomie 1,72 to jeden z najwyższych wyników w Europie, wyróżniający Polskę spośród krajów kontynentu, gdzie generalnie i tak niski wskaźnik HC ROI spadł w 2010 r. do poziomu ok. 1,15. Należy przypuszczać, że w krajach szczególnie Europy Zachodniej, aby wskaźnik HC ROI nie spadł, organizacje mogą znacznie ograniczać zatrudnienie i przez to zmniejszać ogólne koszty pakietów pracowniczych (szczególnie wynagrodzeń i świadczeń).

Na wynik wskaźnika zwrotu z inwestycji w kapitał ludzki bardzo duży wpływ ma zarówno wysokość przychodów firmy, jak też poziomy kosztów, w tym kosztów związanych z pakietami dla pracowników – wynagrodzenia i świadczenia. Oto zaobserwowane przez PwC trendy dotyczące Wskaźnika Zwrotu z inwestycji w kapitał ludzki – HC ROI*.

•    Ożywienie na rynku w minionym roku spowodowało w Polsce wzrost kosztów wynagrodzeń i świadczeń (w tym - płace zasadnicze, premie, bonusy, koszt świadczeń pozapłacowych, narzuty ZUS itp.) – przeciętna dla całego rynku wartość tych świadczeń w 2010 r. wyniosła 83 582 zł rocznie. Dla porównania: w latach 2008 – 2009, kiedy polskie przedsiębiorstwa zareagowały na spowolnienie gospodarcze zamrożeniem wynagrodzeń, wartość ta wynosiła 79 676 zł.
W Europie Zachodniej  i w Stanach Zjednoczonych przeciętne koszty wynagrodzenia i świadczeń konsekwentnie rosły od kilku lat, jakkolwiek w USA w 2010 r. przeciętne wynagrodzenie wzrosło zaledwie o ok. 500 zł z 238.800 zł do 239.300 zł. W Europie przeciętna wartość tego wskaźnika wzrosła z ok. 146.000 zł w 2009 r. do ok. 160.000 zł w 2010 r.

•    W ostatnim roku wskaźnik proporcji kosztów wynagrodzeń i świadczeń pracowniczych do przychodów firm spadł do 9,9%, pomimo, iż przeciętne wynagrodzenia (i świadczenia) wzrosły wyraźnie. Świadczy to,  iż przychody w polskich firmach wzrosły znaczniej niż rosły wynagrodzenia i świadczenia.  Dla porównania, wskaźnik ten, niezależnie od spowolnienia gospodarczego był stabilny w polskich firmach w latach 2008 - 2009 r. i wynosił ok. 11,3%. Wskaźnik udziału kosztu (pełen koszt pracodawcy) wynagrodzeń i świadczeń w przychodach ilustruje różnicę pomiędzy kondycją polskich i europejskich przedsiębiorstw. Przeciętny wskaźnik kosztów wynagrodzeń do przychodów jest znacznie wyższy w krajach europejskich i pozostawał w latach 2008-2010 na podobnym poziomie - ok. 23% (w USA - ok. 20-21%). Stabilizowanie się rynku po pierwszej fali kryzysu miało również swój oddźwięk we wskaźnikach związanych z zachowaniami personelu w organizacjach. Pracownicy znów zaczęli aktywniej poszukiwać nowej pracy – nastąpił ruch w kierunku „rynku pracownika”.

•    W Polsce w 2010 roku wzrósł wskaźnik rezygnacji (pomimo wzrostu przeciętnego wskaźnika kosztu wynagrodzeń i świadczeń) - odsetek rezygnacji z inicjatywy pracowników w polskich przedsiębiorstwach spadał sukcesywnie od 2007 r. (9,3%) do 2009 r., kiedy osiągnął 5,8%, jednak w 2010 r. odnotowano kolejny przejaw ożywienia rynku – wskaźnik wzrósł nieznacznie, do 6%. W Europie wskaźnik rezygnacji w okresie recesji mimo wszystko rósł – z 9,3% w 2008 r. do 11,1% w 2009 r., by w 2010 r. spaść do przeciętnego poziomu 8,8%. W USA, podobnie jak w Polsce – w 2009 r. wskaźnik rezygnacji spadł do 4,5%, lecz w 2010 r. wzrósł aż do 7%. W 2010 r. spadł natomiast odsetek zwolnień  – do 3,5% (co oznacza, że na 100 pracowników tylko ok. 3 pracowników zwalniała firma). Poprawa sytuacji na rynku miała pozytywny wpływ również na wciąż duże inwestycje w rozwój pracowników.

•    W Polsce wciąż szkoli się dużo - przeciętna liczba godzin szkoleń na etat wzrosła z 28 godzin w 2009 r. do 32 godzin w 2010 r. W Europie w latach 2008 - 2009 zaznaczył się w tym obszarze trend spadkowy – z 18 godzin do 14 godzin/etat. W 2010r. przeciętna liczba  godzin szkoleniowych w przeliczeniu na etat wzrosła do 17. W USA odwrotnie niż w Europie i Polsce w latach 2008 - 2009 wzrastała liczba szkoleń, za to w 2010 roku nastąpiła stabilizacja przeciętnej wskaźnika na poziomie ok. 26 godzin/etat.

Rok 2011 oraz perspektywa 2012 roku

Patrząc z perspektywy roku 2011 na politykę personalną w kontekście warunków rynkowych, można pokusić się o kilka prognoz dotyczących wskaźników związanych z pomiarem efektywności inwestycji w kapitał ludzki:
•    Przeciętna wskaźnika ogólnego HC ROI powinna przynajmniej pozostać na poziomie z ostatniego badania za 2010 r. czyli 1,7 zł z każdej zainwestowanej złotówki , a nawet wzrosnąć – głównie za sprawą korzystnej w 2011 r. koniunktury w Polsce i rosnących przychodów przy jednoczesnej stosunkowo niskiej skłonności firm do podwyżek wynagrodzeń.
•    Wskaźnik rezygnacji pracowników za rok  2011 może wzrosnąć – głównie za sprawą większej pewności firm co do rozwoju i stabilizacji rynkowej trwającej od 2010 roku,  a co za tym idzie -  trochę większą liczbą ofert pracy i nowych miejsc na rynku. W 2012 roku ten wskaźnik może znowu drastycznie spaść ze względu na rosnące zagrożenie poważnym spowolnieniem gospodarczym.

Jacek Nowacki, menedżer w zespole HR Consulting w PwC, skomentował:
Firmy w Polsce coraz częściej zajmują się optymalizacją (obniżaniem) kosztów operacyjnych, co niekoniecznie dotyczy jednak kosztów „pakietów pracowniczych”, czyli wynagrodzeń i świadczeń.  W świetle sygnałów o możliwym pogorszeniu koniunktury rynkowej pracodawcy wolą jednak postawić na stabilizację kadry i utrzymanie jej w organizacji, poszukując często oszczędności wśród innych kosztów związanych z prowadzoną działalnością – np. kosztów administracyjnych.

Informacje o badaniu PwC „Saratoga HC Benchmarking”
Badanie PwC dotyczyło kwestii pracowniczych w polskich firmach reprezentujących różne branże: od bankowości, poprzez sektor produkcyjny aż do telekomunikacji i FMCG. Próba badawcza objęła 63 firmy różnej wielkości (zarówno duże przedsiębiorstwa, jak i podmioty z sektora MSP). Badanie zostało zrealizowane na przełomie czerwca i lipca 2011 roku i obejmowało dane za cały 2010 rok.

Komentarze (0)

Zapisz się do kanału RRS tego komentarza

Twoje Imię

Twój Komentarz

mniejsze | większe

Subskrybuj na e-mail (Dla zarejestrowanych)

Dodaj Komentarz